काठमाडौँ । मध्यपूर्वमा जारी अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको तनावपूर्ण द्वन्द्व अन्त्य गर्ने प्रयासहरू नयाँ मोडमा पुगेका बेला वासिङ्टनभित्रै अनिश्चितता बढ्दै गएको छ।
इरानले अघि सारेको पछिल्लो प्रस्तावप्रति अमेरिकी नेतृत्व सशङ्कित देखिएको छ। यसैबीच पेन्टागन प्रमुख पीट हेग्सेथले बुधबार पहिलो पटक अमेरिकी कांग्रेससमक्ष गवाही दिने तयारी गरेका छन्।
दुई महिनादेखिको द्वन्द्वका कारण इरानले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण जलमार्ग अवरुद्ध गरेको र त्यसले विश्वव्यापी तेल तथा ग्यास आपूर्तिमा असर पार्दै अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा प्रभाव पारेको बताइएको छ। युद्धविरामतर्फका प्रयास निर्णायक बन्न सक्ने भए पनि अमेरिकाले इरानको प्रस्ताव सहज रूपमा स्वीकार गर्ने संकेत देखिएको छैन।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई सैन्य रूपमा पराजित भइसकेको दाबी गर्दै आणविक हतियार विकास रोक्ने अडान दोहोर्याएका छन्। तर इरानले भने अमेरिकामाथि विश्वास नरहेको र आवश्यक परे कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ।
यसबीच, वार्ताका प्रयासहरू पनि प्रभावकारी हुन सकेका छैनन्। पाकिस्तानमार्फत आएको नयाँ प्रस्तावमा होर्मुज जलमार्गलाई ‘रेड लाइन’का रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ भने इरानले केही सर्तमा लचकता देखाएको बताइएको छ। तर आणविक कार्यक्रमको विषय अझै प्रमुख विवादकै रूपमा रहेको छ।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले प्रस्ताव केही सकारात्मक भए पनि विश्वसनीयतामाथि प्रश्न रहेको बताएका छन्। कतारले भने स्पष्ट समाधान ननिस्किए दीर्घकालीन संकट कायम रहने चेतावनी दिएको छ। तनावका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य फेरि उकालो लागेको छ। ब्रेन्ट कच्चा तेल र वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट दुवैको मूल्य पुनः बढेर १०० डलर नाघेको बताइएको छ।
यसैबीच लेबनान क्षेत्रमा पनि इजरायल–हिजबुल्लाह तनाव जारी छ। युद्धविराम भए पनि छिटपुट झडप र आक्रमणका घटना भइरहेका छन् भने दुवै पक्षले एकअर्कामाथि उल्लङ्घनको आरोप लगाइरहेका छन्।
प्रकाशित: बुधबार, बैशाख १६, २०८३
सम्बन्धित खवर
