काठमाडौँ । नेपालको प्रमुख सुरक्षा अंग, नेपाली सेनाले जेनजी आन्दोलनपछि परिस्थिति सहज बनाउनका लागि कार्यपालिकाको निर्णय अधिकारको सम्मान गरेको बताएको छ। सेनाले संकट व्यवस्थापनमा सरोकारवालासँग संवादको वातावरण बनाउन र त्यसका लागि सहजीकरण गर्ने जिम्मेवारीलाई प्रमुख दायित्व मानेको छ।
नेपाली सेनाले एक सार्वजनिक विज्ञप्तिमा भनेको छ, “संकटको घडीमा सेनाले गरेको संयोजन र संवादका प्रयासमा प्रश्न उठिरहेका छन्। सेनाले कुनै राजनीतिक एजेन्डा अघि सारेको छैन, न त सत्ता हस्तक्षेपको आकांक्षा देखाएको छ। यो लोकतान्त्रिक प्रतिबद्धता हो।” सेनाले संविधानको अक्षर र मर्म दुवैको पालना गर्दै राज्यको सर्वोच्चता र नागरिकको सुरक्षा सुनिश्चित गरेको दाबी गरेको छ।
नेपाली सेनाले संविधानप्रति निष्ठा जनाउँदै भनिएको छ, “सेना सरकारको अधीनमा काम गर्दै राष्ट्रिय एकता र सुरक्षामा प्रतिबद्ध छ।” यसका साथै, सेनाले तत्कालीन राजनीतिक शून्यताको अवस्थालाई अन्त्य गर्नका लागि सहजीकरण गरेको र राजनीतिक महत्वाकांक्षा नदेखाएको स्पष्ट पारेको छ।
संवैधानिक मर्यादा र नागरिक सर्वोच्चता
नेपालको संविधानले नेपाली सेनालाई पूर्ण रूपमा नागरिक सर्वोच्चता र निर्वाचित सरकारको अधीनमा राखेको छ। सेनाले कार्यपालिकाको आदेश बिना आन्तरिक सुरक्षामा हस्तक्षेप गर्न सक्दैन। यसै कारण, सेनाले कुनै अनधिकृत हस्तक्षेप नगरेको र सोको सम्मान गरेको बताएको छ। यदि सेना कार्यपालिकाको आदेश बिना हस्तक्षेप गरेको भए, त्यसको दोष पनि सेनामा पर्ने थियो।
घटनाक्रममा सेनाको संयमित भूमिका
गत भदौ २४ को घटनामा, सेनाले उच्च जोखिममा रहेका नागरिक, कूटनीतिज्ञ र अन्य व्यक्तिहरूको जीवन रक्षाको प्रमुख दायित्व लिएको थियो। सेनाले जीवन रक्षालाई पहिलो प्राथमिकता दिँदै संयमित र संवेदनशील रूपमा स्थिति सम्हालेको बताएको छ। संकटको घडीमा नागरिकहरूको उद्धार र सुरक्षा प्राथमिकता भएको र यस क्रममा सेना कुनैपनि राजनीतिक उद्देश्यमाथि काम नगरेको उल्लेख छ।
पृथ्वीनारायण शाहको तस्बिर र राष्ट्रिय एकता
भदौ २४ मा सेना प्रमुखको सन्देशमा पृथ्वीनारायण शाहको तस्बिर देखिनुलाई आलोचना गरिएको छ। तर, सेनाले यो कदमलाई राष्ट्रिय एकताको प्रतीक र नेपालको ऐतिहासिक पहिचानको स्मरणको रूपमा लिएको जनाएको छ। सेनाले संकटको समय राष्ट्रिय एकता र सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको महत्त्वलाई रेखांकित गरेको बताएको छ।
नेपाली सेनाको प्रतिबद्धता र लोकतान्त्रिक कार्यप्रणाली
इतिहासमा नेपाली सेनाले कहिल्यै सत्ता हस्तक्षेप नगरेको बताउँदै, सेनाले संवैधानिक दायित्व र लोकतान्त्रिक मूल्यहरूको सम्मान गर्दै संयम र अनुशासनका साथ कार्य गर्दै आएको छ। संयुक्त राष्ट्र संघका शान्ति मिसनमा सक्रिय भाग लिने नेपाली सेनाले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा व्यावसायिकता र मानवअधिकारको कदर गर्दै आफ्नो प्रतिष्ठा बनाएको छ।
भविष्यको सुरक्षा र आगामी निर्वाचन
नेपाल अहिले आगामी निर्वाचनको दिशामा अघि बढिरहेको छ। यसले संस्थागत धैर्य, सुरक्षा संयन्त्रको स्पष्ट कार्यविभाजन र सबै निकायका नेतृत्वहरूको जिम्मेवारीलाई महत्त्वपूर्ण बनाएको छ। सेनाले अन्य सुरक्षा निकायहरूसँग समन्वय गर्दै संवैधानिक आदेशका अनुसार आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
अन्तमा, सेनाले संकट व्यवस्थापनमा आफ्नो भूमिका स्पष्ट गर्दै, संविधानको अक्षर र मर्मको पालना गरेको र राजनीतिक हस्तक्षेप नगरेको पुष्टि गरेको छ। सेनाको लक्ष्य जीवन रक्षा र राष्ट्रिय सुरक्षामा प्रतिबद्ध रहनु हो।
प्रकाशित: सोमबार, पौष ०७, २०८२
सम्बन्धित खवर
